ARAMA VE KURTARMADA KARŞILAŞILAN TIBBİ ACİL DURUMLARDA İLK YARDIM

•İlk yardım ve Acil Sağlık Hizmetleri dersi kapsamında işlenmemiş olan ancak, arama kurtarma faaliyetleri sırasında karşılaşılabilecek ve acil tıbbi bakım gerektiren diğer tıbbi acil durumlar ve acil yardımın psikolojik yönleri işlenecektir. Ünitede geçen ana başlıklar şunlardır: Tıbbi Acil Durumlar, Ezilme (Crush) Sendromu ve Acil Yardımın Psikolojik Yönleri.

•TIBBİ ACİL DURUMLAR

•Kalp Krizi •Genellikle önceden bir belirtisi yoktur. Tedavi edilmediği taktirde ritim bozukluğuna bağlı ani ölüm, kalp yetmezliği veya şok gelişir. Bilinç kapalıysa yapılması gereken kalp ve akciğer canlandırmasıdır . Ani kalp krizinden şüphelenilen ve bilinci açık hasta sakinleştirilmeli, hasta hakkında bilgi alınmalı, hastanın konforu sağlanmalı, ilk fırsatta oksijen verilmeli ve hızla hastaneye nakledilmelidir. •Felç •Beyne giden kan akımı beyin dokusunu hasara uğratacak kadar kesildiğinde yaşanan tıbbi duruma felç denir. Sıklıkla yüksek tansiyon, kalp hastalığı veya damarlarında ateroskleroz (damar sertliği) olan orta yaş ve üstü yetişkinlerde görülür. Boğaz kaslarının da felç olabileceği akılda tutularak felçli hastalara ağız yoluyla hiçbir şey verilmemelidir. •Nefes Darlığı (Dispne) •Alveollerde sıvı birikmesi veya enfeksiyon, alveollerin hasara uğraması, ana hava yollarının (bronşlar) spazm veya mukus ile dolması, kalp krizi, zatürre, grip, larenjit, astım ve hiperventilasyonda dispne görülür. Tedavi dispne ye neden olan duruma göre düzenlenir: Solunum yollarını açık tutulur, sakinleştirilir, bilinci açık kişide rahat soluk alabildiği pozisyon korunur, gereğinde solunum desteği sağlanır, oksijen verilir, anaflakside adrenalin tedavisi uygulanır. •Diyabetik Acil Durumlar •İnsülinin yetersiz veya hiç olmadığı duruma diyabetes mellitus veya şeker hastalığı denir. Yükselmiş kan şekeri tedavi edilmediğinde ketoasidoz ve koma, şeker seviyesi düştüğünde ise insülin şoku gelişir. •İnsülin şokunda hastaya şekerli içecek verilir. Bilinci kapalı hastalar acilen hastaneye ulaştırılır. •Akut Batın •Batın Batında hassasiyet, gerginlik, şişkinlik ve ağrı temel belirtilerdir. Karın içi organları çevreleyen periton isimli zarın ani tahrişine neden olan durumlar akut batın olarak tanımlanır. •Akut batın belirtileri gösteren kişilere ağızdan besin, içecek, uyku verici ve ağrı kesici ilaçlar verilmemeli, hızla hastaneye sevki sağlanmalıdır. •Radyasyon Yaralanmaları •Bir kaza nükleer tesiste gerçekleşirse nükleer kaza olarak isimlendirilir ve ani, yüksek dozlarda, kontrolsüz şekilde ve geniş bir alanda radyasyon maruziyeti oluşur. •Radyolojik kaza ise, kapalı veya açık bir radyasyon kaynağından çevreye iyonizan radyasyonun veya radyoaktif materyalin kontrolsüz şekilde salınması olarak tanımlanır. •Radyasyona birkaç dakika ile birkaç saatlik kısa sürede, tek seferde yüksek düzeyde maruz kalmakla akut radyasyon sendromu (ARS) gelişir. Bu kişilerin hızla bölgeden uzaklaştırılması, arındırılması, oluşan paniğin tıbbi yönetimi ve kamuoyunun bilgilendirilmesi gerekir.

• EZİLME (CRUSH) SENDROMU

•Deprem, bina çökmesi, maden göçükleri, endüstri ve trafik kazalarında enkaz altında sıkışanlarda kas travmasına bağlı rabdomiyoliz (kas hasarı) sonrasında ezilme (crush) sendromu ve akut böbrek yetersizliği (ABY) gelişir. •Enkazlardan kurtarılan kişiler, gelişen kan potasyum düzeyinin artışı (hiperpotasemi) sonucu kaybedilmektedir. Bir an önce enkaz altındayken serum verilmeye başlanmalı, potasyum içeren sıvılar vermekten kesinlikle kaçınılmalıdır. Hipotonik sodium klorür ve bikarbonat karışımı sıvılar ilk 2 saatte her saat için birer litre, sonraki saatlerde her saat için yarım litre kurtarma işlemi süresince verilmeli ve hızla hastaneye sevki sağlanmalıdır. •ACİL YARDIMIN PSİKOLOJİK YÖNLERİ •Acil durumlar ve afetlerin etkileri ilk andaki can ve mal kayıpları ile sınırlı kalmaz. Kriz ortamlarında duygusal travmatik bir yaşantıya mağdurlar duygusal, bilişsel, fiziksel, davranışsal ve sosyal (kişiler arası) tepkiler verirler. •Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) ve Diğer Sorunlar •TSSB, şiddetli bir travmatik olayın ardından kişinin yaşamının ya da fiziksel bütünlüğünün tehdit altında olmasından, yoğun bir korku hissi ve dehşet duygusu yaşamasından ve çaresizlik hissi duymasından kaynaklanır. •Psikolojik İlk Yardım •Psikolojik ilk yardım, kriz içeren olayın hemen ardından, rahatsızlık gelişmeden önce uygulanan ve tedavi amaçlı değil koruma amaçlı yaklaşımlardır. •Psikolojik İlk Yardımın Evreleri •Koruma •Yönlendirme •İletişim kurmak •Aciliyete göre sıralamak •Yanında olma •Psikolojik İlk Yardımda Etkili İletişim •Psikolojik ilk yardımın en önemli yönü mağdurla iletişim kurulabilmesidir.Esas olan, mağdurun yaşadıklarını, duygularını ve bakış açısını dile getirmesine fırsat vermek, bunlara saygı duymak, değerli olduğunu hissettirmek ve anlamaya çalışmaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir